Kronoloji Nedir?

Kronoloji Nedir?
Kronoloji Nedir?

Kronoloji, zaman sıralamak ve olayları oluştukları sıraya koymak için kullanılan herhangi bir yöntemdir. Takvim sistemleriyle yakından ilgili olan insanlık tarihini kaydetmek için kullanılan kronoloji sistemleri, insanların kullanma amaçlarına, karmaşıklık derecelerine ve kullanma becerilerine göre kapsam, doğruluk ve yöntem bakımından çeşitlilik gösterir.

Tüm olayları, meydana geldikleri sıraya ve sabit bir ölçekte doğru orantılı aralıklarla yerleştirmeyi amaçlayan bilimsel kronoloji birçok disiplinde kullanılır ve engin dönemleri kapsayacak şekilde kullanılabilir. Örneğin astronomi, binlerce milyon yıldaki kozmik olayların sırasını ölçer; jeoloji ve paleontoloji, Dünya’nın ve yaşamın evriminin izini sürerken, yüzlerce veya milyonlarca yıllık benzer dönemleri kullanır. Jeokronoloji, benzer bir ölçekte ele aldığı daha uzak dönemleri hesaba katar; fakat tarih öncesi insanlara ve hatta tarihi zamanlara kadar iner ve kısa alt bölümleri yalnızca binlerce yıldan oluşur. Hepsinden kısası, insan olaylarının kaydında az çok sistematik ve kalıcı bir şekilde kullanılan kronolojik skalalardır. Bunlar, birbirleriyle sınırsızca bağlandıkları kastrik sistemler gibi, kullanma amaçlarına, karmaşıklık derecelerine ve bunları kullanan halkların becerilerine göre kapsam, doğruluk ve yöntem bakımından çeşitlilik gösterir.

Bilimsel kronoloji ile ilgili olarak eski tarihi kronolojileri düzeltmek zordur. Eski halkların referans şartları, modern standartlara göre değerlendirildiğinde belirsiz ve tutarsızdı ve çoğu yazıt ve yazı kaçınılmaz biçimde ortadan kalktı. Kayıtlarındaki boşluklar giderek doluyor ve arkeolojik kazı sonucu ortaya çıkan tutarsızlıklar gideriliyor. Bu bulgular ışığında, araştırmacılar önceden geçici olarak yapılmış kronolojik rekonstrüksiyonları onaylayabilir, çürütebilir veya değiştirebilir. Astronomik hesaplama ve radyoaktif-karbon içerikli tarihleme de eski kronolojileri düzeltme çalışmalarında yardımcı oluyor.


Kaynak: https://www.britannica.com/topic/chronology

Yorum bırakın