Amfizem Nedir? Belirtileri ve Nedenleri!

Amfizem Nedir? Belirtileri ve Nedenleri!

Amfizem nefes darlığına neden olan bir akciğer rahatsızlığıdır. Amfizem hastalarında akciğerdeki hava keseleri (alveoller) zarar görür. Zamanla, hava keselerinin iç duvarları zayıflar ve yırtılır – çok küçük olanların yerine daha büyük hava alanları yaratır. Bu, akciğerlerin yüzey alanını ve buna bağlı olarak kan dolaşımınıza ulaşan oksijen miktarını azaltır.

Soluduğunuzda, hasarlı alveoller düzgün çalışmaz ve eski hava sıkışır ve taze, oksijen bakımından zengin havanın girmesine yer bırakmaz.

Amfizem hastalarının çoğunda kronik bronşit de bulunur. Kronik bronşit, ciğerlerinize (bronş tüpleri) hava taşıyan tüplerin iltihaplanmasıdır ve bu da sürekli bir öksürüğe neden olur.

Amfizem ve kronik bronşit, kronik obstrüktif akciğer hastalığını (KOAH) oluşturan iki durumdur. Sigara içme KOAH’ın önde gelen nedenidir. Tedavi KOAH’ın ilerlemesini yavaşlatabilir, ancak hasarı tersine çeviremez.

Belirtiler

Herhangi bir belirti veya semptom fark etmeden yıllarca amfizem yaşayabilirsiniz. Ana amfizem belirtisi genellikle yavaş yavaş başlayan nefes darlığıdır.

Nefes darlığı çekmenize neden olan aktivitelerden kaçınmaya başlayabilirsiniz, bu nedenle semptom günlük görevlere müdahale etmeye başlayana kadar sorun olmaz. Amfizem, siz istirahat ederken bile sonunda nefes darlığına neden olur.

Ne Zaman Doktora Görünmelisiniz?

Birkaç aydır açıklanamayan bir nefes darlığı varsa, özellikle kötüye gidiyorsa veya günlük aktivitelerinizi engelliyorsa doktorunuza görünün. Yaşlanma veya form dışı olduğunuz için kendinize söyleyerek bunu ihmal etmeyin. Eğer:

  • Nefes darlığı çekip, merdiven çıkamazsanız.
  • Dudaklarınız veya tırnaklarınız eforla maviye veya griye dönerse.
  • Zihinsel olarak uyanık değilseniz.

Derhal tıbbi yardım isteyin.

Nedenler

Amfizemin ana nedeni, aşağıdakiler de dahil olmak üzere, havadaki tahriş edici maddelere uzun süreli maruz kalmadır:
  • Tütün dumanı
  • Esrar dumanı
  • Hava kirliliği
  • Kimyasal dumanlar ve toz
  • Nadiren, amfizem, akciğerlerdeki elastik yapıları koruyan kalıtsal bir eksiklikten kaynaklanır. Buna alfa-1-antitripsin eksikliği amfizemi denir.

Risk Faktörleri

Amfizem gelişme riskinizi artıran faktörler şunlardır:

Sigara içmek. Amfizem sigara içenlerde daha fazla gelişir, ancak puro ve pipo içenler de hassastır. Tüm sigara içenlerin riski, içildiği yıl ve tütün miktarıyla artar.

Yaş. Her ne kadar amfizemde ortaya çıkan akciğer hasarı yavaş yavaş gelişse de, tütünle ilişkili amfizem hastalarının çoğu, 40-60 yaşları arasında hastalığın semptomlarını yaşamaya başlar.

Dumana maruz kalma. Pasif veya çevresel tütün dumanı olarak da bilinen ikinci el dumanı, yanlışlıkla bir başkasının sigara, pipo veya purolarından soluduğunuz dumandır. İkinci el dumanın etrafında olmak, amfizem riskinizi arttırır.

Mesleki duman veya toza maruz kalma. Tahıl, pamuk, odun veya madencilik ürünlerinden çıkan bazı kimyasallardan veya tozlardan soluduğunuz takdirde, amfizem geliştirme olasılığı daha yüksektir. Sigara içiyorsanız bu risk daha da büyüktür.

İç ve dış mekan kirliliğine maruz kalma. Isınma yakıtından çıkan dumanlar gibi iç mekan kirleticilerinin yanı sıra dış mekan kirleticilerinin – örneğin araba egzozu – solunması, amfizem riskinizi artırır.

Komplikasyonlar

Amfizemi olan kişilerin de gelişmesi daha olasıdır:

Çökmüş akciğer (pnömotoraks). Çökmüş bir akciğer, ciddi amfizem hastalarında yaşamı tehdit edici olabilir, çünkü akciğerlerinin fonksiyonu zaten çoktan tehlikeye girmiştir. Bu nadir görülür, ancak gerçekleştiğinde ciddidir.

Kalp sorunları. Amfizem, kalbi ve ciğerleri birbirine bağlayan arterlerdeki basıncı artırabilir. Bu, kalbin bir bölümünün genişlediği ve zayıfladığı kor pulmonale denilen bir duruma neden olabilir.

Akciğerlerde büyük delikler (bül). Bazı amfizem hastalarında akciğerlerde büller denilen boş alanlar gelişir. Akciğerin yarısı kadar büyük olabilirler. Akciğerin genişlemesi için mevcut alan miktarını azaltmaya ek olarak, dev bül pnömotoraks riskinizi artırabilir.


Kaynak: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/emphysema/symptoms-causes/syc-20355555

Leave a Reply